Ο ΣΥΡΙΖΑ ξανά δυνατός στη βουλή
Λίγα λόγια για το αποτέλεσμα
Οι εκλογές της 4ης Οκτωβρίου τελείωσαν. Ο Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς βρίσκεται και πάλι στο κοινοβούλιο καταλαμβάνοντας 13 έδρες με ποσοστό 4,6%. Η ανανεωτική και ριζοσπαστική αριστερά θα συνεχίσει να είναι δυνατή στο κοινοβούλιο και στους δρόμους παλεύοντας για έναν καλύτερο κόσμο, προβάλλοντας τις ιδέες της και τις θέσεις της. Έχουμε τη χαρά λοιπόν να βρισκόμαστε μπροστά σε ένα καλό εκλογικό αποτέλεσμα για την αριστερά. Ή μήπως όχι;
Σίγουρα δεν αρκούμαστε σε αυτό και σίγουρα πριν ένα χρόνο είχαμε πολύ μεγάλες προσδοκίες βάσει και των ποσοστών που μας έδιναν οι δημοσκοπήσεις των εταιρειών αλλά και οι «δημοσκοπήσεις του δρόμου». Πόσο μάλλον η αποδοχή και επιρροή που έδειχνε να έχει ο ΣΥΡΙΖΑ από ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας μετά τον Φεβρουάριο του 2008 προκάλεσαν ευφορία και ενθουσιασμό στον χώρο και τις οργανώσεις του. Τα λάθη που ακολούθησαν αυτή την περίοδο είναι γνωστά και πολυσυζητημένα με αποκορύφωμα τη διαχείριση του εκλογικού αποτελέσματος των Ευρωεκλογών. Τα εσωκομματικά και «ενδοσυμμαχιακά» προβλήματα σε ΣΥΝ και ΣΥΡΙΖΑ αντιστοίχως κατέδειξαν τις παραλείψεις, την επανάπαυση και την διστακτικότητα του προηγούμενου διαστήματος και έφεραν στην επιφάνεια δυσεπίλυτα προβλήματα. Η ενότητα διατηρήθηκε με νύχια και με δόντια και ο αγώνας δόθηκε με σθένος από οργανώσεις και ανένταχτους. Και φτάσαμε στο σημερινό αποτέλεσμα.
Πριν αναλύσουμε τα δεδομένα του εκλογικού αποτελέσματος αξίζει να κάνουμε μια αναφορά στην ιστορία του χώρου μεταπολιτευτικά και σε 2 συγκεκριμένες αναμετρήσεις. Το 1981 το ΠΑΣΟΚ ανέβαινε στην εξουσία με το «ρεύμα» της αλλαγής να παρασέρνει την κομμουνιστική αριστερά και το ΚΚΕ Εσωτερικού να μένει εκτός βουλής με ποσοστό 1,37%. Το 1993 το «Νεοδημοκρατικό διάλειμμα» έλαβε τέλος και το ΠΑΣΟΚ του αθωωμένου από το Ειδικό Δικαστήριο Ανδρέα Παπανδρέου επανήλθε στην εξουσία με την αριστερά να πέφτει από το 13,1% του Ενιαίου Συνασπισμού το 1989 στο 4,54% του ΚΚΕ και τον ΣΥΝ με 2,94% να μένει εκτός κοινοβουλίου. Οι λόγοι; Η (παγκόσμια ούτως ή άλλως) απογοήτευση από την κατάρρευση του (υποτιθέμενου)σοσιαλιστικού οικοδομήματος που σηματοδοτούσε την ιδεολογική ήττα της αριστεράς και η απογοήτευση των ελλήνων ψηφοφόρων από την ερασιτεχνική διαχείριση της κάθαρσης που επικαλέστηκε η ελληνική αριστερά ως λόγο για την συγκυβέρνηση με τη ΝΔ. Σήμερα, το 2009 το ΠΑΣΟΚ επανέρχεται «μετά βαΐων και κλάδων» στην εξουσία ασκώντας μεγάλη πίεση στους αριστερούς ψηφοφόρους αλλά… Ο ΣΥΡΙΖΑ αποδείχτηκε ανθεκτικός και το ποσοστό του μειώθηκε ελάχιστα σε σχέση με τις εκλογές του 2007.
Ας δούμε πιο συγκεκριμένα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε ποσοστό 4,6% με 315.501 ψήφους. Το 2007 είχε λάβει 361.101 ψήφους που αντιστοιχούσαν στο 5,04% των ψήφων. Άρα παρατηρείται μείωση 45.600 ψήφων και μείωση του ποσοστού κατά 0,44%. Βάσει αυτών που προηγήθηκαν το καλοκαίρι, της δεδομένης πόλωσης του πολιτικού συστήματος και της προσπάθειας του ΠΑΣΟΚ να εκβιάσει τους ψηφοφόρους με το διακύβευμα της αυτοδυναμίας το παραπάνω αποτέλεσμα κρίνεται παραπάνω από θετικό. Η παραπάνω ιστορική αναδρομή σε αντίστοιχες περιπτώσεις μας θυμίζει καταστροφικά αποτελέσματα για τον χώρο. Άρα λοιπόν η ανθεκτικότητα που έδειξε ο ΣΥΡΙΖΑ σε αυτή την αναμέτρηση έχει μεγάλη πολιτική σημασία ίσως μεγαλύτερη από αυτή που φαίνεται με μια πρώτη ματιά. Συγκεκριμένα οι ψηφοφόροι που επέλεξαν τον ΣΥΡΙΖΑ σε αυτές τις εκλογές μπορούν να θεωρηθούν ως ένα σημείο η μαγιά για τη δημιουργία μιας μεγαλύτερης βάσης του ενωτικού εγχειρήματος που αποτελεί ο ΣΥΡΙΖΑ και η επόμενη μέρα δεν πρέπει να προδώσει την εμπιστοσύνη που έδειξαν οι συγκεκριμένοι ψηφοφόροι.
Μεγάλη σημασία για την ανάλυση και αποτίμηση του αποτελέσματος έχουν τα δεδομένα των exit poll. Εν συντομία βασιζόμενος στο exit poll της VPRC για το www.tvxs.gr θα παραθέσω κάποια στοιχεία που θεωρώ σημαντικά. Κατ’ αρχήν η συσπείρωση 54% είναι πολύ μικρή και σημαίνει ότι οι μισοί ψηφοφόροι του 2007 δεν ξαναψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ και οι διαρροές κατευθύνθηκαν όχι μόνο προς το ΠΑΣΟΚ (25%) όπως ήταν αναμενόμενο λόγω της φύσης πολιτικού, εκλογικού και κομματικού συστήματος αλλά και προς ΚΚΕ (10%) και Οικολόγους (8%). Αντιθέτως στα θετικά καταγράφεται η τρίτη θέση στους «νέους ψηφοφόρους» (11%). Όσον αφορά την κοινωνική – δημογραφική ψήφο τα καλύτερα ποσοστά ο ΣΥΡΙΖΑ τα έχει στις ηλικίες 18-24 (9%) και πάνω από το εκλογικό του ποσοστό στις ηλικίες 25-54 (6%). Τα ανώτερα εκπαιδευτικά στρώματα παραδοσιακά συνεχίζουν είναι αυτά τα οποία στηρίζουν τον χώρο ενώ η ψήφος στους άνεργους είναι πάνω από τον μέσο όρο (5%). Όσον αφορά τα επαγγέλματα οι κατηγορίες των επιστημονικών ελεύθερων επαγγελμάτων (γιατροί, δικηγόροι κτλ) καθώς και των μισθωτών ιδιωτικού και δημόσιου τομέα είναι οι κατηγορίες όπου ο ΣΥΡΙΖΑ έχει καλά ποσοστά (9-7%).
Η παραπάνω ανάλυση κατά τη γνώμη μου έχουν την αξία τους για την διεξαγωγή του διαλόγου και της ζύμωσης που οφείλει να γίνει εντός του ΣΥΡΙΖΑ εν όψει της συνέχειας και του μέλλοντος του εγχειρήματος. Τα παραπάνω στοιχεία είναι χρήσιμα για την αναζήτηση και την ανάλυση της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας και των τρόπων που θα γίνεται η απεύθυνση της αριστεράς σε κοινωνικές τάξεις και ομάδες. Η αναλυτική κουβέντα οφείλει να συνεχιστεί παράλληλα με συνεχείς αγώνες και παρεμβάσεις. Μπορούμε ακόμα πολύ καλύτερα…
